The Laton's blog

"Những điều vụn vặt" hay còn gọi là "Chân Chạm Đất"

Lý do Donald Trump thắng cử tổng thống Mỹ

(45p)

“why Donald Trump won the election? because he played the bullshit game properly”

Vì đơn giản là Donald Trump chơi bài xạo (bullshit game) rất thành thạo và chơi thật.

Chính trị gia, về cơ bản là những kẻ nói dối nhưng làm người khác vui. Truyền thông cũng vậy, suốt một thời gian dài người ta chơi bài xạo nhưng ai cũng chơi gian, chơi không đúng luật. Mọi người đều thắng vì mọi lá bài bullshit đều được bỏ qua, hết ván này chơi ván khác, người xem cứ đặt cược còn người chơi cứ lần lượt thắng, thỉnh thoảng nếu có thì bullshit một ít nho nhỏ.

Những lá bài Donald Trump lật lên đều là bullshit, bullshit từ lõi của xã hội, hoặc ít ra quá nửa dân số Mỹ đến thời điểm này tin vậy.

s-l300

Trump bị chỉ trích bởi gì? Phân biệt chủng tộc, chống lại toàn cầu hoá, chống lại biến đổi khí hậu toàn cầu, “quấy rối tình dục phụ nữ”… Ở góc nào đó của xã hội (mà bây giờ đang dần lùi vào góc tối, góc cũ) người ta cho những lá bài đó là tiêu chuẩn – thực ra không phải, chỉ là lá bài bullshit của chính trị, của truyền thông thôi.

Phân biệt đối xử, phân biệt chủng tộc á? Tôi từng sống ở Anh, tôi khẳng định, một nơi luôn luôn rao giảng về chống phân biệt đối xử (no-discrimination) và chống phân biệt chủng tộc (anti-racist) lại là nơi có cội rễ bám sâu nhất về những điều đó. Let’s call it bullshit – lật bài đi thôi. Luôn luôn có sự phân biệt đối xử, giữa người da trắng, da đen, giữa người giàu, người nghèo, giữa tầng lớp quý tộc, tầng lớp lao động và tầng lớp… cặn bã. Chỉ là lá bài để thống trị/quản lý nhau, xoa dịu tầng lớp dưới thôi. Ở dưới nhìn lên ngày càng nhận rõ ra sự phân biệt đó.

Phân biệt chủng tộc, tôi nghĩ là lẽ tự nhiên, các chủng tộc khác nhau là có lý do của tự nhiên, mỗi chủng tộc có thế mạnh, điểm yếu, điểm tốt, điểm xấu riêng, làm sao đánh đồng họ được. Phải nhìn nhận thực tế, còn đối xử thì con người vốn vẫn tàn tệ với con người, dù có là chủng tộc nào đi chăng nữa. Ở Việt Nam cũng có phân biệt vùng miền, phân biệt “toọc”, “nhà quê”… đâu khác mấy đâu – bullshit.

Toàn cầu hoá là xu hướng, uh thì xu hướng, nhưng rõ ràng toàn cầu hoá kiểu Mỹ chơi với TQ thì rõ ràng là bị TQ lợi dụng rồi, người làm kinh doanh (thật ra ai cũng thấy) như Trump thấy rất rõ điều ấy. Chỉ khác, Trump là người lật bài – called it bullshit. VN giao thương với TQ cũng vậy thôi, mà VN giao thương với chỗ nào lợi dụng được thì cũng thế. Hôm qua tôi nghe kể về một chương trình ưu đãi của thẻ Visa bị người Việt “lợi dụng” và các nhà hàng phải khốn khổ thế nào. Không phân biệt đối xử sao được, bình đẳng mà người ta có chịu đâu. Giao thương, mở rộng sao được khi kết quả thực tế là trong nước thất nghiệp, việc làm bị chuyển đi các nước thế giới thứ ba, hàng hoá kém chất lượng tràn lan… Toàn cầu cái mít! Toàn cầu hoá, có cái lợi, có cái hại, phải nhìn nhận thực tế là thế.

Các hiệp định Thương mại tự do, thẳng thắn mà nói, kẻ được lợi đầu tiên là các brokers, là những kẻ thương thảo/lobby để thông qua và được trả bởi những kẻ nhìn thấy lợi ích rõ ràng từ các hiệp định ấy. Trump không thấy nó có lợi cho Mỹ – bullshit luôn.

Biến đổi khí hậu toàn cầu? bullshit tiếp, biến đổi khí hậu toàn cầu là điều tất yếu, hàng triệu năm nay vẫn thế. Do con người? Con người chỉ như lũ virus trên cơ thể Trái Đất, cắn phá gì đó thì cơ thể Trái Đất tự có cách phản ứng để gạt bỏ, tiêu diệt thôi. Nhưng vin vào đó để đưa ra các điều lệ, điều luật hạn chế phát triển công nghiệp, sản xuất của các nước nhỏ hơn – đó là bullshit.

Quấy rối tình dục phụ nữ – thôi mà, xin lỗi đi mà, 2 thằng đàn ông ngồi nói chuyện với nhau thì chỉ có 3 thứ: bóng đá, chính trị, gái. Mà 2 thứ đầu cũng chỉ nói được 5-10 phút còn lại là gái, em này đi qua có xinh không, mông to không? ngực ngon nhỉ, có bơm không?… (đấy là nhẹ nhàng, lịch sự). Vậy sao đứng trên bục rao giảng cứ phải né, tránh, tôn, vinh? bullshit rõ ràng.

Bullshit nhất là vì thời đại internet/toàn cầu hoá nên người ta mặc định, nghiễm nhiên chấp nhận những sự thật được rao giảng – qua mạng – những sự thật họ chưa bao giờ nhìn thấy. Họ rơi nước mắt vì nghèo đói ở Châu Phi, họ phẫn nộ vì ngược đãi ở Trung Quốc, họ phát cuồng vì giọng hát của các nghệ sĩ trong phòng thu… bullshit!  Kể cả các chính trị gia cũng bị ảnh hưởng. Ở VN tôi cũng thấy nhiều anh/chị làm kinh doanh cũng bị ảnh hưởng kiểu bullshit đó, tin vào “xu thế”, tin vào truyền thông, tin vào thành công ở những nơi xa lắc – mà quên đi việc cần phải ra chiến trường, ra thị trường, gặp khách hàng của mình.

Người ta bầu cho Trump (kể cả có được là tổng thống hay không) vì Trump chơi trò bullshit thật lòng, nhìn thấy bài xạo là lật, là kêu bullshit liền. Vì Trump là một gã thật – a genuine guy. Giống như ở mình, ngồi trà đá vỉa hè, nghe mấy thằng xăm trổ ngồi chửi bậy, tâm sự, nói chuyện thật vẫn thích hơn là ngồi hội nghị mặc vest chém gió (chưa kể đa cấp mặc vest thân thiện nữa cơ). Nhưng khốn khổ là lúc trước mặt “đại chúng” thì cứ phải căng lên, chê bai dè bỉu này nó, ra vẻ ta đây nọ kia – thích bỏ mẹ ra nhưng vẫn làm màu, nói theo dân gian là vậy.

Trót trét tý: anh Trump cũng thuộc dạng khó đoán, linh động kiểu doanh nhân, nên chả biết đâu được đến nửa đường anh ấy thấy ‘ờ, chính ra làm chính trị, chơi bài bullshit kiểu chính trị cũng hay, cũng có cái lợi, ấm thân, thôi thì ngậm miệng ăn tiền, lại buôn vũ khí, lại bán chiến tranh, lại kinh doanh ‘dân chủ‘… thì đâu lại vào đó. Tụi chơi bài kiểu cũ cũng có nhiều chiêu lắm chứ chả ít. Dân bầu xong rồi thì lại kệ đấy thôi, 4 năm lại bầu lại, trước bầu bullshit rồi nên giờ bầu xong có thành bullshit thì cũng chả sao.

Dù sao cũng chúc mừng anh Trump!

1Q84 & cái kết kinh dị

Murakami’s famous 1Q84 actually has a scary, horror ending and I think it’s unintended for him to have such. I don’t think many readers see it through that way. They think it has …

Nguồn 1Q84 has a scary ending

Đánh giá nhanh (review) 03 ngày Monsoon Music Festival 2016

Monsoon International Music Festival 2016 @Hoàng Thành Thăng Long thực sự là một lễ hội âm nhạc đáng để xem, nghe và chơi ở Hà Nội mỗi dịp Gió mùa về. Năm nay, ba ngày giữa tháng 10, ba suy nghĩ, cảm xúc cảm nhận khác nhau, nhưng tựu chung lại là năm sau chắc chắn phải đi nữa.

Ngày 1: SAVE US thực sự “saved the day”.

Phải nói luôn là mình lần đầu tiên tham gia một lễ hội âm nhạc như thế này, lúc ngồi khu tự do, lúc lên fanzone quẩy, lúc thì chễm chệ khu VIP. Lúc sôi động nhất, mình cũng hò reo, nhún nhẩy như ai, nhưng cũng có lúc mọi người đang quậy thì mình lại đi lòng vòng, nhìn vào mặt những người đang hướng lên sân khấu.

SAVE US at Monsoon International Music Festival 2016, Hanoi

SAVE US at Monsoon International Music Festival 2016, Hanoi

Chuẩn mà nói thì head-liner ngày đầu tiên là Mỹ Linh cùng Chat với Mozart 2 hé lộ nhưng cá nhân thì thấy Mozart 2 khó xơi, các hit cũ của Mỹ Linh cũng đủ để có tí tẹo cảm xúc húc lên từ dưới nhưng hơi đuối so với kỳ vọng headliner. Bản thân thì thấy trước điều này vì cũng nghe chị Mỹ Linh hát nhiều lần rồi, ít cảm nhận được cảm xúc, có thể do chuyên nghiệp quá (mà so với mấy bạn Tây lông lại không bằng), hoặc có thể do có tuổi – đáng ra có tuổi thì hát phải “thắm” hơn, nhưng về cơ bản mình không cảm nhận được – người khác mình không rõ. Mỹ Linh cũng không làm chủ sân khấu tốt bằng những nhân vật đầu gấu còn lại.

Mỹ Linh giới thiệu Chat với Mozart 2

Mỹ Linh giới thiệu Chat với Mozart 2

Thành ra, SAVE US lại saved the day là vì thế. Trẻ trung, sôi nổi, có chút sâu, có chút đậm, có chút hào hứng, sung sướng kết hợp tò mò (họ đến Vietnam lần đầu); quan trọng nhất là làm chủ được sân khấu và làm chủ được cảm xúc khán giả – không phải vì mình đứng ở fanzone, mà thực sự thấy rõ điều đó.

Công bằng mà nói, cũng chỉ có Mỹ Linh đủ “cơ” để ngang hàng các band quốc tế trên sân khấu Monsoon. KITE chơi có phần deep quá, khán giả tự cảm chứ không lan truyền được cho nhau, cũng là một món lạ.

Riêng các DJ thì mình không bàn vì có đập thế chứ đập nữa, mình vẫn có thể ngồi giữa khu fanzone và thiền được :p – not my type.

Ngày 2: Tùng Dương toả sáng – khán giả 100% vi phạm luật giao thông.

Chất, lạ, quái – vẫn là Tùng Dương của mọi khi, Tùng Dương vượt qua được ranh giới của việc chìm vào thế giới âm nhạc của bản thân mà quên đi khán giả (cái này Mỹ Linh bị, Kite bị). Trên sân khấu, Tùng Dương một mình một thế giới, tha hồ thoả thích vùng vẫy, lại có thêm anh Quốc Trung thỉnh thoảng mỉm cười hiền từ tiếp sức, nhưng khán giả không vì thế mà bị bỏ rơi, ngược lại, khán giả rất dễ bị hút vào đó, cuốn vào đó. Tùng Dương mạnh là vì thế; hát đầy cảm xúc, đầy suy tư, chân thành nhưng cũng đầy nội lực.

Tùng Dương với Monsoon 2016, đường còn dài và rộng

Tùng Dương với Monsoon 2016, đường còn dài và rộng

Tùng Dương xứng đáng là headliner của ngày 2, cũng là headliner Việt “xịn” nhất của Monsoon mùa này.

Cơ mà không phải ai cũng thích Tùng Dương, cảm được Tùng Dương; không khó để nghe ‘lỏm’ được những câu từ phía khán giả bên dưới kiểu ‘may thế, chỉ hát có 10 bài, hát nữa chắc chết’, ‘chả hiểu gì cả’, ‘cao siêu quá’…

Có lẽ vì cả VTV1 truyền hình trực tiếp nữa nên khán giả cũng “xung” hơn với Tùng Dương. Chuyện bên lề vui vui, buồn buồn là khi MC Hạnh Phúc V1 hỏi khán giả “ở đây ai đã từng vượt đèn đỏ giơ tay” – trước ống kinh truyền hình trực tiếp toàn quốc – thì 100% khán giả giơ tay, mình cũng giơ tay, chẳng ai cảm thấy xấu hổ. Văn hoá giao thông kiểu Việt Nam và tâm lý đám đông đáng sợ thế đấy. Hỏi tiếp câu thứ 2 “ai đã từng đi sai làn” – ít hơn 100% chút nhưng chắc nhiều người còn chưa hiểu hoặc chưa biết mình đã từng đi sai làn thế nào.

Thật khó để 2-3 năm nữa người ta giơ tay ít hơn hoặc vừa giơ tay vừa cảm thấy xấu hổ.

Ngày 3: Scorpions, chuyện đội tuyển bóng đá Việt Nam vẫn thua mãi.

Là vì sao ạ? Vì trình còn kém so với thế giới quá; Việt Nam có đá với đội hạng 2, hạng 3 của Pháp, Ý, Anh thì cũng sẽ thua như thường. Scorpions, thẳng thắn ra, biểu diễn không phải quá xuất sắc, cũng không ở thời kỳ đỉnh cao phong độ mà là 50 năm rồi. Nghĩa là âm nhạc Việt Nam (cũng như nhiều thứ khác) thua kém đến 50 năm so với thế giới.

Mấy bài hát Việt Nam đến được với quốc gia thứ 2, nói chi đến tầm khu vực, thế giới. Vậy mà 20-30 năm trước, chúng ta i ỉ hát Scoprions, Modern Talking; thời băng cát xét, đĩa than, radio – chưa có internet mà họ đã lan truyền (viral) khắp thế giới vậy rồi. Nói vậy để thấy ta yếu. Nói vậy cũng để mấy bác ỉ ôi Scorpions già rồi hát thế này thế kia đừng ý kiến nữa vì họ đến giờ vẫn tầm cỡ hơn ta bao nhiêu.

Mikkey Dee già gân, mặc áo xương thỏ có phần thất vọng với khán giả Việt Nam

Mikkey Dee già gân, mặc áo xương thỏ có phần tỏ ra thất vọng với khán giả Việt Nam

Scorpions thực sự đã rock Monsoon tới tận gốc, bật cả Rễ Cây của Tùng Dương, át cả tiếng Chat của Mỹ Linh với Mozart; khổ các bạn DJ chơi sau Scorpions – đấy là đã mất khoảng 3-40 phút sau khi Scorpions rút, người ta hạ nhiệt, setup lại sân khấu – thì mình vẫn thấy các bạn DJ chơi như là kèn lá chuối so với dàn giao hưởng trước đó. Khủng khiếp! là từ xứng đáng dành cho Scorpions – ở tuổi thất thập cổ lai hy.

Lúc cụ Mikkey Dee dồn trống solo có chuyện buồn cười và đau khổ thế này, fan nhà ta thích lắm, giơ nắm đấm, ngón tay rock rồi nhún nhảy, gào thét, đại khái nhiều trò quẩy, nhưng chỉ được khoảng 5-7 phút đã thấy mỏi tay, mỏi chân, chùng xuống còn cụ Dee thì chơi cho 2 phát solo liền, mỗi phát tầm 10-15p chả ít, không nghỉ, càng chơi càng máu, càng nhanh, fan nhà mình (phần lớn 7-8X) xụi lơ, nghỉ giữa hiệp mấy lần. Chưa kể cụ Dee chơi trống cả set diễn. Các cụ Bọ Cạp còn lại tưng bừng sân khấu, hát, hò hét, nhảy, chạy đi chạy lại, giao lưu fan… sức lao động quá khủng khiếp!

Trong đầu mình đã có lúc hình dung đến từ “những vị thần rock” khi nghe Bọ Cạp 70 tuổi biểu diễn. Khán giả Việt Nam có vẻ đuối so với Scorpions, phũ phàng thật thà ra là thế.

Tạm kết

Nghe-xem nhạc cũng là một nghệ thuật thưởng thức, chơi sao cho hay, cho lành mạnh, cho đẹp, cho sướng. Monsoon, để những chuyện khác sang bên lề, thì thực sự đúng là một lễ hội âm nhạc quốc tế lớn nhất của Việt Nam, xứng tầm, chất và đúng là nơi dành cho những người biết nghe, thích nghe – cùng bạn bè, cùng gia đình, hoặc một mình cũng đều được.

Lễ hội âm nhạc tầm Quốc tế - ở Việt Nam mấy khi được thấy cảnh này?

Lễ hội âm nhạc tầm Quốc tế – ở Việt Nam mấy khi được thấy cảnh này?

3 ngày với Monsoon International Music Festival 2016 là 3 ngày mà thời gian trôi chậm hẳn lại, được sống ngập tràn trong không khí lễ hội, không khí âm nhạc, không khí của mùa thu Hà Nội – mãn nguyện. Để rồi lại tự hỏi, không biết năm sau, anh Quốc Trung cho ăn món gì – mà có còn cho ăn tiếp được không? Chờ đợi vậy.

Ghi chú: bài viết thể hiện quan điểm, góc nhìn, đánh giá cá nhân, mình không phải người làm nhạc, cũng không theo nghiệp nghệ thuật, mình chỉ là một khán giả bình thường của Monsoon 2016.

CHUYỆN QUẨN LỬNG, ÁO BA LỖ, NGHE HOÀ NHẠC VÀ BẤM CÒI – CHUYỆN VĂN HOÁ GIỮA TUẦN.

văn hoá – đại khái phức tạp, đôi khi bực nhau không phải vì khác biệt văn hoá mà là sự kỳ vọng về phông văn hoá không như mong đợi, giống như sáng nay ra khỏi cửa đã gặp cục tức vì mình đang đi xuống, bấm đóng thang máy thì ở ngoài có giai U50 lầm bầm mẹ thằng này, đi lên hay đi xuống mà đã đóng cửa – mình lại ấn mở thang ra, để mợ vào, mợ đeo kính thể thao, áo ba lỗ, quần vải lửng, 1 tay xách đậu, 1 tay xách rau, mình nói thang đi xuống, sao chưa chi anh đã chửi gì vậy? – giai cúi mặt không, có nói gì đâu. thực ra mình không có ác cảm với các hành vi thiếu văn minh, nhưng khó chịu nếu phông văn hoá không như kỳ vọng, khó chịu một lúc thôi.

văn hoá giao thông

văn hoá giao thông

cảm giác khó chịu như đi nghe hoà nhạc, ngồi trước thấy một số nhạc sỹ, nghệ sĩ có-tên-tuổi, lớn tuổi, công khai, đàng-hoàng lấy cút rượu bỏ túi mang ra uống, đưa nhau uống, vừa đưa vừa chúc mừng ông (con/cháu gì đó biểu diễn solo cùng dàn); hết phần biểu diễn của cháu nó thì hàng ghế ấy trống trơn, chắc lại rủ nhau đi mừng ở một quán nghệ sĩ quen.

bữa khác, một bạn trẻ, solo piano, lại hàng ghế trên (hàng mình thường ngồi sát hàng ghế dành cho nhà tài trợ, người nhà nghệ sĩ, khách ngoại giao…) một cô giơ máy point and shot lên, thỉnh thoảng lại nghe tít tít, xoẹt; flash nháy; chụp ‘cháu nó’ trên sân khấu chưa chán, quay sang chụp (đoán là) ông bà, bố mẹ, anh chị em… đang ngồi cạnh, chắc để lưu lại cái khoảnh khắc kỳ diệu và huy hoàng, đáng tự hào ấy. mãi sau có chú lớn lớn tuổi (cũng người nhà) nhắc nhở nghiêm khắc mới thôi – cô ấy chắc cũng không rõ bạn trẻ kia biểu diễn tác phẩm gì, của ai.

cũng buổi đó, 1 đôi bạn trẻ, bạn gái xinh, chân dài, có vẻ nhỏ nhẹ dễ thương, bạn giai ra dáng Tây học ngồi sau mình, vừa “xem” hoà nhạc vừa mở máy thuyết minh cho bạn gái. mình bất quá quay lại nhắc ‘nếu 2 bạn không nghe thì đi ra ngoài’ – im lặng được 5-10p gì đó, sang chương tiếp theo lại mở máy. hết phần biểu diễn của bạn soloist (đoán là bạn của 1 trong 2) thì không thấy bóng dáng đâu nữa. hoá ra không phải cứ xinh là sướng.

mình không kỳ thị khác biệt văn hoá, có thể ở thời các bác ấy, vui, chúc nhau nó phải có tý rượu như vậy,  có thể 2 bạn trẻ kia thích lên sàn, uống rượu mạnh, đi BMW trắng mui trần và được bạn bè xung quanh nể, trọng; nhưng vào nhà hát thì cái ho cũng đã là hãn hữu, đừng nói đến việc ồn ào, mất trật tự, chúc tụng, chụp ảnh, chỉ trỏ trong khi nghệ sĩ đang biểu diễn.

nói văn hoá, vì bản thân những người vừa rồi không ý thức được họ đang hành động như thế nào, còn nếu ý thức được thì nó chỉ là hành vi, thói quen; ví dụ thói quen ngủ nướng, người ngủ nướng biết việc đó ảnh hưởng thế nào, nhưng quen nên cứ làm; còn văn hoá là làm nhưng thấy bình thường, không thấy tội lỗi, không thấy đúng, không thấy sai – cần phân biệt văn hoá, văn minh và hành vi, thói quen; ví dụ người ta thấy việc vượt đèn đỏ lúc còn 2-3s là đương nhiên, là bình thường, thậm chí CSGT nhiều khi đứng điều phối thấy còn 2-3s đèn đỏ cũng vẫy vội cho làn đang đứng đợi đi – mọi người đều thấy bình thường, không ai suy nghĩ gì, thì gọi là văn hoá; cái đó xét bình diện là không văn mình chứ không phải vô văn hoá hay thiếu văn hoá; nó đã-đang-là văn hoá, văn hoá giao thông đang là như vậy, nhưng văn hoá giao thông này thiếu sự văn minh.

Hà Nội mấy bữa nay tắc đường, chính xác là vài tuần trở lại đây, tắc khủng khiếp, tắc đủ mọi chỗ, ùn ứ, người đông, giờ nào cũng thấy đông nhưng mình để ý có cái thay đổi văn hoá tương đối hay ho là tắc vậy nhưng ít tiếng còi xe, trước người ta bảo kẹt xe còi inh ỏi; giờ kẹt xe thấy mọi người chỉ lầm lũi, nhích từng chút, từng chút, thỉnh thoảng có người còi xin tạt làn để rẽ, thỉnh thoảng có còi nhắc nhở tránh đường không quẹt xe (biết là còi nhắc vì chỉ bấm rất gọn, nhanh, không dí kiểu bực tức – trên đường mình gặp thể loại vừa đi vừa nghe điện thoại lạng vào làn là mình hay chơi trò đi ngang bằng tốc độ rồi dí còi – chả nói được điện thoại nữa). văn hoá còi/kèn dần cũng thay đổi. rồi tiện liếc thấy kính sau xe trước dán đề can hình cái còi với dòng chữ “nghĩ trước khi bấm”. kể cũng vui, mà nói chung nhiều cái gì kia này nọ, nhảm nhảm tý cho bớt mấy thứ trong đầu ra.

bạn nào muốn xã hội tốt đẹp hơn, giao thông thuận tiện, văn minh hơn (nhớ nhá, không phải văn hoá hơn – văn minh hơn, văn hoá là thứ hiện tại, đang có sẵn, nó thế rồi) thì like page ủng hộ bọn mình :D page Văn Hóa Giao Thông đây ạ.

* chú thích: ảnh chỉ mang tính minh hoạ, kết quả khi tìm từ khoá “giao thông”.

20 năm qua – Ôn nghèo kể khổ

Chỉ cách đây chừng 20 năm thôi, lúc mình đi chợ, lạng thịt, người ta lấy cái que xiên, giống cái kim to đùng, một đầu buộc dây đay, xiên một phát, rút dây, buộc lại, xách về. 

Nhân 70 năm sinh nhật Việt Nam, mình không được sống qua cái thời kỳ hào hùng đó, nhưng ngẫm lại 20 năm vừa rồi mình trải qua, trực tiếp, nhớ được, thì cũng có vẻ là biến động, thay đổi ghê gớm, chóng mặt lắm rồi. Tranh thủ ghi lại, chứ 5-10 năm nữa, chóng mặt hơn thì chẳng còn nhớ gì, con cháu lại bảo kể chuyện thần thoại.

Đi mua mắm thì xách cái chai thủy tinh truyền đời, truyền thế hệ – làm gì đã mấy ai biết chai nhựa – đi ra cửa hàng mắm, người ta đong cho từ một cái cong, chum to đùng, đậy bằng nắp gỗ, hơi lừng thiên địa.

Mớ rau, to hay bé đều được buộc bằng lạt tre, hoặc dây đay, những thức khác như bánh, trái, xôi, bún, được túm lại bằng nhiều lớp lá chuối, xoắn nhanh bằng một cọng rơm.

Bây giờ người ta sẽ gọi thế là sống xanh, green, với sống hữu cơ, organic, không có hoá chất, phẩm màu hay độc hại.

Bay giờ thịt khay, thịt hộp, mua trong siêu thị, đóng bọc đàng hoàng. Mua ngoài chợ thì bỏ vào cái túi bóng, loại hai ngàn một lạng, không biết bao nhiêu cái. Rau củ quả cũng vậy, cho tất vào túi bóng. Một số nơi “tiến bộ” hơn thì dùng túi giấy, để có thể tái chế, với cả thân thiện môi trường, nghe bảo túi bóng thì 100 năm mới phân rã hết, tức là từ hồi có túi bóng đến giờ, chưa có cái nào được hoàn trả về tự nhiên cả. Nhưng tiện, rất tiện, có vẻ sạch nữa, văn minh hơn xưa.

Cách đây 20 năm, có một số “hàng khủng” mà nhà mình thuộc dạng có tí chút mới sắm được. Chẳng ai hình dung bây giờ mọi thứ khác xa như thế nào. 

Cái TV đen trắng, rồi TV màu 21 in, cả xóm xem. Gì mà Người Giàu cũng Khóc với Nô Tỳ I-sau-ra… Có mỗi kênh V1, ngày phát mấy tiếng, chủ yếu từ chập tối. Riêng cái màn hình chờ thì chiếu từ khoảng 6h, đến 7h thì có đồng hồ đếm ngược, có nhạc hiệu. Phim chiếu lúc 9h, ngoài phim trên TV ra, chẳng còn gì khác. Tất nhiên là có radio. Đầu VCR mãi sau mới có, một nhà hàng xóm thuê phim chưởng bộ về, cả xóm xem, hết băng lại chạy ra hàng thuê tiếp – có vẻ giống dân tình ghiền sitcom, cày phim bộ Hàn Quốc bây giờ.

Giờ ngồi 1 chỗ, bấm bấm điều khiển có cả trăm kênh truyền hình trong nước, quốc tế phục vụ, lại còn một siêu kho video khổng lồ YouTube, đến hướng dẫn đẻ cũng có. 

Chuyện cái điện thoại cũng hay. Chẳng ai biết gì, chỉ biết tự dưng một ngày nhà mình có cái cục điện thoại to oạch, quay số – nguyên gốc của từ dial – vì muốn gọi số thì phải đi tay, sau đó quay 1 vòng cho nó chạm cần, thế mới được 1 số – không bấm bấm, chạm chạm như giờ. Rồi muốn gọi cho ai thì phải quay số ra tổng đài, tức là mấy cô trực ở ngoài bưu điện, cách nhà mình vài trăm mét, xong đọc số, và cũng phải nói rõ là gọi trong tỉnh hay liên tỉnh, rồi kết nối. Thao tác tương tự ở đầu dây người nghe, chỉ khác là chiều hoạt động.

Thỉnh thoảng lại có nhà gọi về nhờ qua số nhà mình, lại chạy xuống cuối xóm để gọi. Người nghe cũng phải trả tiền, người gọi cũng trả.

Bây giờ gọi sang Dubai cần mỗi cái máy, gì cũng được, điện thoại hay laptop, có kết nối internet, có cài skype hoặc viber… là gọi ngon ơ, cả 2 đều không mất phí.

(Còn tiếp) 

 

Chuyện trong thang máy

Thật ra thì lại nhảm nhí hàng ngày thôi, chả có gì, viết cho vui vậy. Định bụng là bật máy để làm một cái gì đó rất là quan trọng, kiểu công việc, rất nghiêm trọng, vì trưa mai hay sáng mai là đét-lai gì đó, nhưng rồi lại lượn lờ, lượn lờ, con cá cờ, nên là viết – vì lâu cũng không viết nhảm nhí rồi.

  • Tan tầm, trong thang máy chung cư
    – abc…
    – xyz…
    – không, hình như anh ấy sắp nghỉ chỗ đó rồi thì phải, khó khăn quá
    – …
    – thấy bảo là đến cuối năm sẽ nghỉ
    – có chị là ấm thôi nhỉ, xây dựng mà
    – ồi dào, cũng chả ấm, bên công ty xây dựng giờ khó khăn lắm
    – bất động sản đang lên mà?
    – cũng còn dài… với lại bên chị là nội thất xây dựng, chả ăn thua… (đi ra khỏi thang máy)
    nghĩ bụng, “sắp nghỉ” của tụi như mình thì cùng lắm là hết tháng, hết tuần; “sắp nghỉ” của người ta là… hết năm rồi chuyển chỗ khác.
  • Trên taxi, sáng sớm tầm 7h
    – uh, dậy rồi, mẹ, giờ mà chưa dậy thì còn làm ăn gì! đang chở khách.
    – uh, đi Tam Đảo thì đi đường Sơn Tây hay Nội Bài á? đi Nội Bài đi, cao tốc, xong đến đoạn có biển rẽ thì xuống, chạy một tí là lên đến nơi, việc gì phải vòng xuống Sơn Tây.
  • Ở nhà, tối, tầm 8h, bàn ăn
    – anh thấy cái giá của sự Thống nhất có đáng không?
    – là sao?
    – thì nếu không Thống nhất, mà cứ để Bắc Kỳ với Nam Kỳ thì bây giờ…
    – thế nào á? chả sao? thì (cùng nói) giống Bắc Hàn với Nam Hàn
    – ờ, xong rồi không phải là đang ngồi bàn ăn phòng khách thế này, mà là mấy bác cháu, vợ chồng đang ngồi quanh mâm, một nồi khoai ở giữa, nhể! nhìn chung anh thấy ổn (ý nói cái giá). – mà đang 2/9, liên quan gì đến Thống nhất, 30/4 cơ mà.
    – cũng liên quan mà, đấy là hỏi thế.
  • Ở quán ăn nhanh
    – cho anh một suất o-ri-dừn-nờ
    – suất gì anh?
    – gà o-ri-dừn-nờ ấy, bảy chín nghìn
    – à, anh vui lòng đợi hai mươi phút ạ
    – thế có gì nhanh hơn không em?
    – dạ, cay thì có luôn ạ
    – thế cho anh cay

    nghĩ bụng: vậy mà bảo khách hàng là thượng đế, giờ ăn, đông như kiến, xếp hàng gọi đồ, chưa gọi xong thì người sau đã rục rịch, làm gì có thời gian mà lựa, chọn, chờ, đợi. quán thì cứ làm sẵn một lố đấy, mỗi ngày bán hết đôi trăm suất thì cứ đúng phần trăm ấy mà chia, hết các loại riêng biệt người đến sớm gọi rồi thì chỉ còn các món đại trà, ai không ăn thì té, ăn thì xin mời lựa chọn duy nhất. người bán mới là thượng đế, khách hàng chỉ tưởng mình là thượng đế thôi, vì người bán điều khiển họ, làm cho họ nghĩ thế. có thượng đế nào mà bị người khác điều khiển suy nghĩ không? chỉ có cái kiểu thượng đế khách hàng mới nghĩ thế.

    Suy cho cùng, khách hàng là thượng đế là điều hết sức vô lý, đúng là chỉ có tụi bán hàng ranh mãnh mới nghĩ ra chiêu trò ấy, chứ mua bán là trao đổi công bằng, kể cả là sản phẩm hay dịch vụ. anh bỏ tiền ra mua, tôi bỏ công bỏ sức ra để đổi lại, ngang bằng chứ, làm gì có thằng nào hơn thằng nào, phục vụ cũng là cái tôi bán. chất lượng phục vụ là A thì giá nó là B, làm sao giá B đòi chất lượng phục vụ C được, lại còn thượng với chả đế, chết vì sĩ diện!

Còn lại thì cũng không có nhiều đoạn trao đổi nào đáng chú ý, vì giờ suốt ngày người ta lao lên phây búc hết rồi, cười nói, cãi chửi cũng chỉ là im ỉm, nhìn màn hình, gõ gõ, nên chả ghi chép được gì mấy; nào là startup, nào là duyệt binh dưới mưa, nào là bán hàng đa cấp, rồi thì giáo dục, tuyển sinh đại học, thảm sát này nọ… chủ đề nào cũng có anh hùng, có ném đá, có âm binh, có người giả vờ tốt, có người rỗi việc, có người câu lai, có người tranh thủ làm thương hiệu cá nhân. Nhìn chung là sôi động nhưng chẳng có mấy để ghi chép, ghi nhớ.

Tốc độ giao hàng cho website thương mại điện tử

Tốc độ giao hàng đối với các đơn hàng online, website thương mại điện tử như thế nào thì là vừa đủ?

Chuyện là thế này, em là khách quen (nhưng họ không biết) của một bên chuyên bán tai nghe khoảng 4 năm nay rồi, năm nào cũng 1-2 đôi, mua cá nhân, mua tặng. Hồi đầu, các bạn ấy còn nhỏ nhỏ, có gian hàng trên 1 market place, em thấy thông tin ổn nên có đặt mua (phone call) 1 cái. Thấy giao nhanh lắm, 30p sau đã có xe máy chạy qua, điện thoại í ới này nọ, giao hàng. Tai nghe ổn.

giao hàng bao LÂU thì NHANH?

giao hàng bao LÂU thì NHANH?

2 năm sau, thấy quy mô cửa hàng tăng lên, website riêng, vẫn có gian hàng marketplace, bắt đầu có thương hiệu. Đặt mua, thấy ỉ ôi, bây giờ mà giao hàng cho anh phải tính thêm 20-30k tiền xe ôm – em ok, giao hàng 30p, chất lượng tai vẫn ổn, đúng xe ôm giao nên chỉ nhận tiền rồi đi về.

Hqua đến giờ, lượn lờ website bên đó, thấy mặt hàng kinh doanh cao cấp hơn hẳn ngày xưa, có cả tai vài chục triệu, ngày trước chỉ tai 50k đến vài trăm ngàn.

Có content marketing, review, đập hộp, ảnh ẻo, thấy có cả bài PR, báo chí nói về chúng tôi, fanpage mười mấy ngàn likes… nói chung ăn gia làm nên, hoành tráng. Chiều qua gọi hỏi tư vấn tai, sáng nay nhắn tin đặt hàng “em cho anh đặt tai xxx, giao trong sáng ở abc…”

Nhận được reply “đầu giờ chiều bạn nhé”

Nhắn tiếp “giao trong sáng đi, anh trả tiền xe ôm”

Reply “sáng nay nv giao nhận bên em chưa đi làm, bên em không giao xe ôm”

Bây giờ thượng đế ngồi ngậm ngùi đợi chiều giao.

Tạm kết luận vui: Doanh nghiệp TMĐT quy mô càng lớn thì tốc độ xử lý và giao hàng càng chậm.

Đợt này thấy VinEcom đang rậm rịch đòi giao hàng trong vòng 6 tiếng. Quy mô VinE thời điểm này khoảng 800 nhân sự vận hành + 5-600 nhân sự giao hàng. Liệu có đúng là TMĐT Việt Nam đang đi đúng vào quỹ đạo thế giới – Amazon giao thường đang là từ 3-5 ngày làm việc (business working day).

Cẩn trọng với truyền thông – vụ sách giáo khoa ngàn tỉ

Gạch ít đầu dòng nhanh hóng leo các cụ.

Gương mặt tự hào của Steve khi giới thiệu iPad

Gương mặt tự hào của Steve khi giới thiệu iPad

1. Nói không nên cho trẻ con tiếp xúc sớm với máy tính bảng, điện thoại lại giống như câu chuyện giáo dục giới tính thôi. Bố mẹ nó “ấy ấy” suốt ngày, nó nhìn thấy suốt ngày, làm sao tránh được các cháu tò mò, chi bằng vẽ đường cho hươu chạy chả hơn à. Bố mẹ như mình giờ không cấm con sử dụng mà là hướng con sử dụng những thứ có ích, tìm phần mềm, ứng dụng tốt hỗ trợ cho sự phát triển của con.

2. Nói mất kiểm soát này lọ, nọ chai – đã có mấy ai sử dụng phần mềm kiểm duyệt sử dụng máy tính cho trẻ em trên laptop, ipad, iphone, điện thoại android.. ở nhà chưa? Các bố các mẹ có nghe đến “tài khoản trẻ em” của Microsoft Windows chưa? nhà mình đã dùng thử và thấy hiệu quả. SĐT này cũng thế thôi, nếu nó giống SGK ĐT đã từng phát hành thì tính năng kiểm soát của nó cực cao, học sinh không tự truy cập vào internet được nếu không có sự đồng ý của bố mẹ/giáo viên, app được tải từ một kho ứng dụng riêng cơ.

3. Nói các con lại phải kè kè thêm 1 thứ trong cặp. Không phải là một cái máy tính bảng nặng 1kg, có đầy đủ hết các loại sách GK, sách tham khảo, bài tập tương tác từ lớp 1 đến lớp 3 (tiến tới là các cấp) thì hơn hẳn 1 cái cặp có hầm bà lằng các loại sách vở, soạn soạn, sắp sắp, lên tới cả 5-7kg, cá biệt có trường hợp cả chục kg mà đài báo và các phụ huynh vẫn nhăn mặt kêu la thảm thiết đó sao?

4. Nói SĐT nhập lô về 900k, bán 2-3tr là siêu lợi nhuận. Ô thế ai hàng ngày vẫn gào thét trên mặt báo chí rằng thì là mà tính sáng tạo bị coi nhẹ, bán rẻ ở VN, nào thì là các chiến dịch, agency sáng tạo toàn bị… nhục vì khách hàng chỉ tính tiền in ấn, thi công chứ không ai tính tiền sáng tạo copywrite, slogan rồi ý tượng lọ chai? Rồi thì đáng ra sáng tạo (não í) phải chiếm 70-80% giá trị của một sản phẩm chứ không phải là phần cứng. Giờ lại kêu là siêu lãi, siêu lợi nhuận? Các ngài nghĩ gì vậy? Rốt cục là muốn gì? Muốn tiền não 7-80% hay muốn tiền não 1-2%?

5. Nói SGK lạc hậu, cần phải cải tiến cách dạy và học xong lại từ chối cái máy tính bảng. Thế các cụ có biết ước mơ lớn nhất của Steve Jobs, Bill Gates (đành rằng thì cũng là mà kinh doanh) là mỗi cháu học sinh thay vì cầm 1 mớ sách trên tay thì có máy tính (bảng) cầm theo đến trường. Sách khi hiệu đính, cập nhật nội dung chỉ cần nhấn nút là hàng triệu học sinh đã có bản mới thay vì in ấn và bỏ phí đi sách cũ hoặc không được cập nhật. Đi lùi với xu thế của nhân loại à?

6. Nói các cháu sẽ viết chữ xấu đi này kia. Ơ thế hàng ngày các anh các chị lên phây búc cập nhật “trạng thái” bằng bút à? bằng mực? hay bằng cái gì? Chữ của các vị giờ thế nào? Chữ của các vị trước khi có internet thế nào, có đẹp hơn không? Mà ai nói là các cháu cầm SĐT rồi thì không phải viết?

Vô lý lạ!

Mình nghĩ, kéo thụt lùi giáo dục VN không phải là những đề án kia, những chương trình ý tưởng kia, mà chủ yếu là những dư luận viên đang hàng ngày gào thét trên mạng. Nguy hiểm hơn, nếu một số người, một số nhóm có chút quyền lực truyền thông sẽ làm chậm tiến độ (tin mình đi, kiểu gì cũng sẽ vẫn triển khai, toàn quốc là đằng khác) cải cách. Còn một số người, số nhóm như vậy, mình nhìn thấy rồi, VTV hẳn hoi, mỗi lần nghe, nhìn thấy đều… đắng lòng.

PS: ai yêu sách in thì vẫn có thể tìm thấy sách in, trân trọng, nâng niu sách in như thường.
PS2: dành cho những ai không quen nhiều số 0, 4.000 tỉ nói chung là một con số rất nhỏ trong ngành Giáo dục, Thiết bị Giáo dục – cơ khổ thế chứ :(

Phần cuối – 10 sai lầm thường gặp của người làm digital marketing

Thật ra là sai lầm của tất cả những người làm marketing nói chung, thường gặp. Thật ra nó cũng không hẳn là sai lầm, nó là thứ chết người thì đúng  hơn. Nó là câu trả lời cho những câu hỏi kiểu như “tại sao chiến dịch này không hiệu quả?”, “tại sao tôi chi bao nhiêu tiền cho marketing mà vẫn không thấy tăng doanh số, không thấy thương hiệu mạnh lên…”. Mở đầu ngọt nhạt thế chứ thực ra thì cái sai lầm cuối cùng này nó phũ phàng lắm.

Phần một, tức là phần đầu, đọc ở đây.

4. Sai lầm chết người: KHÔNG THẤU HIỂU KHÁCH HÀNG

Thế thôi, chả có gì mới, chả có gì nguy hiểm, cũng không có gì đao to búa lớn – chỉ đơn giản là KHÔNG-THẤU-HIỂU-KHÁCH-HÀNG.

Thấu hiểu khách hàng không hề đơn giản

Thấu hiểu khách hàng không hề đơn giản (nguồn: ông Nguyễn Đức Sơn – GĐ Chiến lược Thương hiệu của Richard Moore Associates)

Kể chuyện nhỏ nhỏ thế này, bữa trước đi đào tạo cho một nhóm các bạn trẻ nhưng rất giỏi, là những nhà lãnh đạo tương lai sau này. Nội dung training về việc lập kế hoạch marketing, đưa đề bài để các bạn tự chọn sản phẩm. Đến phần phân tích khách hàng. Mình viết lên bảng 1 chữ Ai? (who?) – sau đó yêu cầu các bạn hình dung cụ thể xem ai sẽ là người mua sản phẩm dịch vụ của các bạn, to béo, gầy ốm ra sao, xinh xấu, thu nhập như thế nào, đi xe gì, hay la cà ở đâu, tính cách khó chịu, cởi mở, trẻ trung hay trầm… tóm lại kiểu “em hãy tả lại người đó”. Mà tả người thì càng dùng nhiều tính từ càng tốt nên mình bảo các bạn viết ra thật nhiều tính từ.

Có 3 nhóm, 1 nhóm làm ổn, 1 nhóm làm rất tốt, 1 nhóm làm rất tệ. Nhóm làm rất ổn chọc sâu tận vào những thứ nhạy cảm, dùng từ ‘tham’ đối với tập KH mục tiêu của họ, và đó là từ rất đắt giá, vì bình thường với nhóm KH đó, nhiều người sẽ tránh dùng các từ tiêu cực – ảnh hưởng hình ảnh, hình tượng đạo đức… nhưng nhóm làm ổn đã xộc thẳng vào ‘tâm can’ của KH để mà mô tả.

Nhóm làm rất tệ trả lời thế này “Khách hàng của em là những công ty, tổ chức đang có nhu cầu tuyển dụng” – hết (các bạn ấy chọn sản phẩm/dịch vụ là gói tuyển dụng). Câu trả lời đó là câu trả lời chết người. Vì câu hỏi đã hỏi rất rõ “Ai” – là một con người cụ thể, và hỏi đến ngoại hình, tính cách, nhân khẩu học của họ ra sao nhưng câu trả lời thì…chẳng liên quan.

Không biết KH của mình là ai – chết.

Không hiểu KH của mình như thế nào – cũng chết.

Số 1, 2 ở bài trước giống như việc anh nắm rất chắc cái cung và cái tên của mình, anh cũng có khả năng bắn rất giỏi, chỉ đâu là bắn trúng đó. Nhưng khổ nỗi, trong cuộc chiến này, KH mục tiêu không phải là cái bia tĩnh, họ là những cái bia thoắt ẩn thoắt hiện, lúc trong rừng lúc dưới nước, lúc chạy zíc zắc lúc đi bộ từ từ… Tóm lại, anh có bắn giỏi mấy thì giỏi, cung mạnh mấy, tên có xịn mấy mà không biết được, không tính được cái bia nó sẽ hiện ra khi nào, trong điều kiện nào, nó sẽ di chuyển về đâu (tâm lý KH) thì chỉ có trượt, FAIL, chết, rụng.

Hiểu KH như thế nào chắc phải viết 1 (vài) quyển sách dầy cộp (nhiều người đã viết) về tâm lý KH mất.

Vậy làm thế nào để hiểu KH? Có 2 cách.

1. Ngồi 1 chỗ, tưởng tượng ra

2. Tự mình trải nghiệm, biến mình thành khách hàng.

Cũng có thể là còn một số cách nữa, ví dụ nghiên cứu thị trường, đi học, nhưng hẹn trong 1 blog khác sẽ giải thích chi tiết cụ thể. Còn các bạn cũng có thể tìm đọc một số quyển về tâm lý KH, về thấu hiểu KH (customer insights, consumer behaviour…) và tâm lý con người nói chung, tâm lý học đám đông…

Các sai lầm còn lại là gì?

5. Không THẤU HIỂU khách hàng

6. Không THẤU HIỂU khách hàng

7. Không THẤU HIỂU khách hàng

8. Không THẤU HIỂU khách hàng

9. Không THẤU HIỂU khách hàng và sai lầm cuối cùng là:

10. Không THẤU HIỂU khách hàng.

Vậy đấy.

Tâm lý chờ đợi 10 điều – chạy theo số lượng trên tiêu đề là tâm lý chung, đặc biệt là của thế hệ đọc online nên mình hơi ‘lợi dụng’ nó chút, với mục đích rất cụ thể.

Đọc đến đây các bạn sẽ hiểu rằng, nên hiểu rằng ‘à, thực ra thì có rất nhiều các sai lầm có thể mắc phải, nhưng dường như, hình như việc không nắm bắt, không THẤU HIỂU được khách hàng của mình một cách thực sự mới là một trong những nguyên nhân lớn nhất, kinh khủng nhất, chết người nhất dẫn đến sự thất bại của một chiến dịch tiếp thị, truyền thông’.

KEYNOTES TO TAKE AWAY

Chốt lại, gạch đầu dòng để mọi người mang đi sau khi đọc xong 2 blog này:

Với người làm quản lý – những người mặc định là hiểu rất rõ sản phẩm cũng như hiểu rất rõ khách hàng của mình nhưng phải vận hành chiến dịch thông qua ‘người khác’ – hay còn gọi là ‘nhân viên’ thì lời khuyên là đừng chỉ tìm những người giỏi vận hành công cụ.

Kiểu “cần tuyển 1 bạn có 2 năm kinh nghiệm chạy quảng cáo facebook, 1 năm chạy Google Adwords, tuyển 1 chuyên viên social media ít nhất 3 năm kinh nghiệm…” hãy tìm những marketers có thể hiểu sâu, nắm rõ được KH của mình. Ví dụ, nếu tuyển nhân viên marketing cho ngành hàng mẹ bé, hãy tuyển những bạn sắp có con nhỏ, đang có con nhỏ và đang sử dụng sản phẩm dịch vụ giống như những thứ mình đang kinh doanh.

Đặc biệt, trong khi vận hành, hãy biết cách tổ chức đội ngũ của mình sao cho 3 yếu tố được kết hợp hài hòa, đầy đủ.

Với các agency – những người thường có nhiều thông tin hơn về thị trường, vận hành công cụ rất tốt nhưng yếu về sản phẩm, lời khuyên là hãy dành thời gian thực sự trải nghiệm các sản phẩm của đối tác một cách nghiêm túc, kết hợp với 2 lợi thế còn lại, bạn sẽ có một chiến dịch thành công.

Với doanh nghiệp đi thuê ngoài dịch vụ tiếp thị, truyền thông – hãy “dí” cho agency thật nhiều thông tin, nhiều nhất có thể về sản phẩm, dịch vụ mình muốn tiếp thị, hãy cho họ trải nghiệm, hãy để họ có cơ hội trở thành KH của mình, tiếp cận, nói chuyện với KH của mình. Agency tốt/giỏi sẽ biết cách đưa ra các ý tưởng, tư vấn, lời khuyên hữu ích (công cụ, mặc định là họ quá rành rồi).

Với các marketers – tự soi lại mình, tự chấm điểm so với 3 tiêu chí sản phẩm bạn hiểu được bao nhiêu? công cụ, bạn thành thạo đến đâu? và đặc biệt với mỗi chiến dịch, với mỗi sản phẩm, bạn đã thực sự “thấu hiểu” được những người đã, đang và sẽ sử dụng nó chưa?

Hy vọng, dần dần thị trường sẽ có nhiều hơn các marketers đích thực, những người không thể thay thế và đang làm đúng nghề, đúng vị trí, chức danh của mình, những người thực sự sở hữu “siêu năng lực” đọc và thấu hiểu tâm lý khách hàng – đừng mắc những sai lầm cơ bản.

best florist sign ever - shop hoa tươi quảng cáo thông minh

best florist sign ever – shop hoa tươi quảng cáo thông minh

PS: khổ cái – sai lầm cơ bản là những thứ người ta thường hay mắc phải, nên mới gọi là sai lầm cơ bản.

Giá kể Giáo sư Biết Tuốt đừng nổi tiếng

Sau một vài cốc bia, có ông anh tâm sự thế này về cái sự nổi tiếng và tầng lớp tinh hoa Việt Nam.

“Người như anh, tầm anh mà đã nổi tiếng thì…” – lắc đầu ngao ngán, ngập ngừng một lúc. Đoạn sau không nhớ chính xác nhưng đại ý, như anh mà đã nổi tiếng thì đúng là tầng lớp Tinh hoa Việt Nam thiếu nặng nề, thiếu trầm trọng. Nhìn lên những người được gọi là ‘nổi tiếng’ của công chúng chẳng có mấy ai đáng được gọi là tinh hoa, thay đổi thời cuộc, thay đổi xã hội. Thế hệ anh không phải là thế hệ còn có thể thay đổi được nữa, nên nổi tiếng thành ra một sự trớ trêu hết sức buồn.

Mình thì cứ băn khoăn mãi với câu đó. Nhìn ra xung quanh mình thấy cũng đúng thế thật, “nổi” lên bây giờ quá dễ – kể cả nổi kiểu showbiz lẫn nổi trên ‘cộng đồng mạng’. Nổi từ kiểu nhảm nhí đến nổi kiểu nghiêm túc tức là quan tâm, đưa ra những vấn đề rất đao to búa lớn để bình luận. Nhưng nhìn lại thì có thấy thay đổi cái gì đâu. Vẫn vậy…

Mọi thứ cứ nhờ nhờ, ảo ảo, giá trị bị đánh tráo, lẫn lộn. Truyền thông, báo chí viết những bài hời hợt, đưa tin lá cải nên chỉ cần hơi có chút ‘hiểu biết’, hơi có chút ‘mạnh miệng’ là đã được tung hê, kiểu nổi tiếng nhanh như ông anh ở trên. Trong khi đó, chính ông anh đó lại nói ‘hiểu biết như anh, ăn thua gì, vẫn còn kém xa so với rất rất nhiều người, chỉ như tí hon so với khổng lồ’ (đại ý).

Xã hội vẫn cứ đang xoay quanh ngài Giáo sư Biết Tuốt, còn nghệ nhân thì rẻ dúm ở một góc. Vẫn là câu chuyện số đông và tinh hoa. Đứng một mình, người ta rất dễ trân trọng nghệ nhân, kính nể. Nhưng ở trong đám đông, nơi mà mọi thứ lướt qua rất nhanh, thì người ta lại nhanh chóng bị thuyết phục bởi sự ‘ảo diệu’ của các giáo sư Biết tuốt trên sân khấu với một bài diễn thuyết 30 phút . Suy cho cùng, trong đám đông, đâu có nhiều người hiểu đủ và hiểu sâu về một món cụ thể để có thể trân trọng nó, vậy nên ông nào ‘biết tuốt’ nhiều hơn sẽ phù hợp hơn. Và chỉ cần tỏ ra gần giống với một giáo sư Biết Tuốt là đã được người ta săn đón, trên thông thiên văn, dưới tường địa lý.

Ngày xưa báo Nhi đồng có mục trả lời của GS Biết Tuốt, người hỏi – tất nhiên là Mít Đặc. Hình ảnh tương phản quá rõ ràng, và reo vào đầu từ trẻ con tới người lớn rằng trên đời này có một vị GS như vậy, biết tuốt tất cả mọi thứ, thông thái, được kính nể – đừng tự biến mình thành Mít Đặc, hãy học hỏi liên tục. Học hỏi liên tục là tốt, nhưng để hướng tới, vươn tới GS Biết Tuốt thì lại là điều quá tồi tệ. Vì vị GS Biết Tuốt đó là kết quả làm việc của cả một ban bệ, tìm kiếm thông tin, không phải một bác già lớn tuổi, đeo mục kỉnh, cười hiền từ, nghe câu hỏi xong là đã trả lời được luôn vanh vách.

Rồi đến thời TV, VTV có chương trình KCT và Giáo sư Lân Dũng – đồng ý ông là một vị giáo sư hiểu biết rộng, đáng kính. Nhưng xin thưa, ngay cả ông cũng phải tra cứu tài liệu, cũng sẽ cần những trợ lý, cộng sự hỗ trợ để có thể trả lời hết các câu hỏi của bạn xem truyền hình gửi đến. Nhưng cách người ta xây dựng nội dung thì GS Lân Dũng chẳng khác gì GS Biết Tuốt – thông thái, một mình trả lời tất cả.

Sau nữa có “Đường lên đỉnh Olympia”, ai ai cũng vui mừng khôn xiết khi một thí sinh trả lời đúng hết các câu hỏi, nhanh, chậm thuộc đủ các lĩnh vực Toán Lý Hóa, Văn Sinh Sử Địa… Sẽ không dễ để nhận ra sự khập khiễng của các giáo sư Biết Tuốt này nếu không có mục câu hỏi Anh Văn, ngoại ngữ. Nhiều thí sinh được coi là xuất sắc, thần thượng nhưng đến vòng này thường chọn câu dễ, tìm cách bỏ qua hoặc trả lời một cách rất ngô nghê – khán giả cũng dễ dàng thông cảm cho điều đó như một sự tất lẽ dĩ ngẫu. Không trách các thí sinh, chỉ trách chương trình. Vô hình chung, một lần nữa vị trí của các GS Biết Tuốt được củng cố, mình cũng từng có thời mơ ước được đi thi “lên đỉnh” – một cách vô thức có ý thức.

Nhìn lại, một thằng học chuyên Toán từ lớp 4 như mình, đến bây giờ, sau 7-8 năm đi làm, chưa một lần dùng đến cách giải phương trình bậc 2 (vốn được dạy và làm thuần thục từ lớp 7) để kiếm tiền, để giải quyết công việc, để đưa ra các ý tưởng sáng tạo, để tăng doanh số. Nhồi nhét đến đáng sợ, trong khi đó hầu hết các nhân viên bây giờ, ít ai biết sử dụng các hàm trung cấp, cao cấp của Excel nhưng đều đã từng học qua cấp 2, cấp 3, đều biết giải tích, logarit… kỳ lạ!

Những tưởng GS Biết Tuốt đã lặn được một thời gian (vì chương trình “lên đỉnh” xuống hạng, không phát vào giờ vàng nữa) thì gần đây lại thấy V2 hay V1 có xuất hiện Biết Tuốt & Mít Đặc – một sự quay trở lại đáng buồn. Mô típ chương trình lai lai giữa Art Attack trên Disney Channel hay Cartoon Network mình không nhớ rõ nhưng lại ‘nội địa’ hóa với 2 nhân vật rất ‘dễ thương’ kia. Và cũng không khó hiểu khi ngay các nhân vật này được nhắc đến trong bữa cơm ở nhà mình. Mẹ kể rất vui, rất tự hào rằng ông em lớp 5 đang xem chương trình này và hay bắt chước trong đó, thỉnh thoảng còn mang Biết Tuốt với Mít Đặc ra để dọa kiểu không ăn, không nghe lời, không đi ra ngoài chơi thì sẽ giống Mít Đặc!

Mình thích mọi người xem những chương trình dạng như “Ai thông minh hơn học sinh lớp 5” hoặc “Đừng để tiền rơi”, “Ai sẽ là Triệu phú” hơn vì những chương trình đó cùng sử dụng kiến thức hiểu biết của người chơi, nhưng cũng cho họ thấy một điều cuộc sống thực tế sẽ là như vậy, có may có rủi, có lựa chọn và không phải ai cũng biết tất cả mọi thứ, chứ không phải kiểu cuối cùng sẽ có một thằng lên đỉnh, và thằng đó hiển nhiên phải là giỏi nhất.

Kết vụn vặt lấy nội dung từ một tranh vui minh họa nói về việc học “Tại sao, mỗi môn cần MỘT thày giáo để dạy, và thày không thể dạy cùng một lúc nhiều môn – lại bắt MỘT học sinh phải học tốt, học giỏi đều CÁC MÔN?”

Post Navigation